Naardense Bijbel: Handelingen 2:42-47.

“Met volharding blijven ze bij het onderricht van de apostelen, de onderlinge gemeenschap, de breking van het brood en de gebeden. Er komt ontzag over alle ziel; door de apostelen komt er een veelheid van wonderen en tekenen. Allen die zijn gaan geloven op die plek hebben alles gemeenschappelijk gehad: have en goed hebben ze verkocht en uitgedeeld aan allen naargelang iemand nodig had. Dagelijks volhardend en eendrachtig in het heiligdom hebben ze voedsel tot zich genomen, brood brekend van huis tot huis, in jubel en eenvoud van hart God lofprijzend en genade hebbend bij heel de gemeente. En de Heer heeft er van dag tot dag toegevoegd die werden gered, op die plek”

Wat zoek ik in de kerk? (1)

Hoe ik aan deze vraag kom? Ik vond hem op een internetforum waar een homoseksuele jongeman uit een Gereformeerde Gemeente te kennen gaf dat hij zich niet meer thuis voelde onder een prediking waarin de levende Christus niet centraal stond. Waar geen balans was tussen Wet en Evangelie. Waar de toegang tot het Koninkrijk van God gebarricadeerd werd door allerlei wetten en voorschriften. Uit zijn bericht bleek hoe moeilijk hij het zou vinden om zich los te maken van de kerk waarin hij opgegroeid was, waar ook zijn ouders en grootouders opgegroeid waren. Op zijn bericht werd gereageerd door iemand anders die hem op de man af vroeg: “Wat zoek je in een kerk?”

Wat is er bekend over het kerk-zijn in de tijd van het Nieuwe Testament.

Ik heb een schriftgedeelte gekozen dat ons een inkijkje geeft in de gang van zaken in de vroegchristelijke kerk.

Handelingen 2:42-47.

In dit gedeelte valt me het woord volharding (:42) en volhardend (:46) op. Een kenmerk van christenen.

Ondanks tegenzin (?) en tegenwind en tegenspoed en verdrukking doorgaan.

Het kerk-zijn kent 6 pijlers:

· het onderricht van de apostelen;

· de onderlinge gemeenschap;

· de viering van het Avondmaal (gemeenschappelijk en van huis tot huis – :42,46);

· gebed;

· diaconie;

· lofprijzing.

Uit mijn inleiding op deze overdenking blijkt hoe belangrijk het onderricht van de apostelen, wat wij noemen: preek, verkondiging en bijbelstudie zijn.

Staan er preken in het Nieuwe Testament?

Aanwijzingen over de verkondiging?

Wat is daarin het centrale thema?

In hetzelfde hoofdstuk 2 van het boek Handelingen staat de Pinksterpreek van Petrus. Hij geeft duiding vanuit het Oude Testament aan wat er op dát moment gebeurt. Wat vandaag gebeurd is een eerste aanzet tot de vervulling van de profetie van Joël (3:1-5). Maar de kern van de preek is, eveneens met verwijzing naar het Oude Testament, de opstanding van de door ons gekruisigde Christus.

Wij zijn niet gewend aan interactieve preken. In mijn laatste gemeente hielden we regelmatig preekbesprekingen.

Een uur waarin je vragen kon stellen naar aanleiding van de gehouden preek. In Handelingen 2:37 is de vraag: Wat moeten wij doen, mannen broeders?

Bewonderenswaardig dat de hoorders de preek in praktijk willen brengen. Hoe ontkomen we aan de schuld die wij op ons geladen hebben door een onschuldige om te brengen?

Het antwoord van Petrus is: “Ge moet u bekeren!- een ieder van u late zich onderdompelen (= dopen) bij de naam van Jezus Christus, tot vergeving van uw zonden, en ge zult de gave van de heilige geestesadem mogen aannemen; ja aan u is deze verkondiging, aan uw kinderen en ‘aan allen die verre zijn,- zovelen als hij er maar bij zal roepen, de Heer, onze God’ (Jesaja 57:19).

In Handelingen 3 legt Petrus verantwoording af van de genezing van de verlamde man. Ook in die preek wijst Petrus van zich af op Jezus, de Christus, die door zijn toehoorders is schuldig verklaard, de onschuldige. Zij kozen voor de vrijlating van een schuldige misdadiger. Maar Jezus is verrezen en heeft dit wonder van genezing bewerkt. Opnieuw volgt een oproep tot bekering: “Komt dan tot inkeer en omkeer, daartoe dat uw zonden worden uitgewist” (Handelingen 3:19).

In Handelingen 4 worden Petrus en Johannes gevangen genomen, omdat zij “in Jezus de opstanding uit de doden verkondigen” (:2).

In Handelingen 5 worden de apostelen weer aangehouden en Petrus maakt hen duidelijk dat hij niet anders kan en wil dan spreken over de opstanding van de gekruisigde Christus.

Immers alleen door hem kan Israël “omkeer en vergeving van zonden” ontvangen (:31).

En denk aan het getuigenis van de diaken Stefanus voor het Sanhedrin in Handelingen 7. Hij geeft een samenvatting van de geschiedenis van Israël, van Mozes die heeft aangekondigd dat er een Profeet zal opstaan (:37). De conclusie van zijn betoog is: “Halsstarrigen en onbesnedenen van harten en oren, gij weerstreeft altijd de heilige Geest; zoals uw vaderen, ook gij” (:51). Altijd weer hebben zij de profeten het zwijgen opgelegd, ook de Rechtvaardige. En dan kijkt hij op naar de hemel en ziet: “ik aanschouw de hemelen geopend en staande ter rechterhand van God de mensenzoon” (:56). Het loopt uit op de steniging van deze dienstknecht van God.

In Handelingen 8:5 verkondigt Filippus aan de Samaritanen de Christus. In Handelingen 8:35 verkondigt Filippus aan de eunuch uit Ethiopië uitgaande van Jesaja 53:7-8 Jezus.

De doop wordt bediend aan deze eunuch op grond van zijn belijdenis: “Ik geloof dat Jezus Christus de Zoon van God is” (:37).

In Handelingen 9 lezen we over de arrestatie van Saulus door Jezus op de weg naar Damascus en zijn bekering.

En in :20 lezen we: “dat hij meteen in de synagogen over Jezus is gaan prediken dat hij de Zoon van God is”.

Diezelfde Paulus schrijft in Romeinen 1:16 “Want ik schaam mij voor het verkondigde evangelie niet, want het is Gods dynamiet tot redding voor al wie het gelooft, én Judeeërs allereerst, én Helleen”.

En in I Korintiërs 2:2 “Want ik heb het niet juist geoordeeld iets anders te weten in uw midden dan Jezus Christus en zijn sterven aan het kruis”.

Voor mij is vooral de Romeinenbrief de dogmatiek van de christelijke gemeente:

· de schuld die wij hebben ten aanzien van God, omdat we de openbaring in de schepping hebben genegeerd (hoofdstuk 1);

· de schuld van Israël, omdat zij de Wet hebben en die met voeten hebben getreden (hoofdstuk 2);

· en Jood en niet-Jood staan beiden schuldig en voor beiden is er maar één weg tot behoud, namelijk door het geloof van Christus (hoofdstuk 3);

· we worden vrijgesproken op grond van geloof, net als Abraham (hoofdstuk 4);

· vijanden van God worden met hem verzoend door het bloed van Christus Jezus, het ene offer dat toereikend is voor allen (hoofdstuk 5);

· de christelijke doop betekent dat we bevestigen dat we met Christus gestorven en begraven zijn, maar dat we door genade mogen opstaan om voortaan voor Hem te leven (Romeinen 6);

· de Wet heeft ons niet in het reine kunnen brengen met God, integendeel de Wet openbaart onze verdorvenheid. Alleen Christus kan mij verlossen! (Romeinen 7);

· wij kunnen God alleen behagen door de inwonende heilige Geest. Die Geest leidt ons. Die Geest zal ons uiteindelijk maken tot de mensen zoals God ons altijd bedoeld heeft. Niets in hemel of op aarde kan ons meer scheiden van Gods liefde geopenbaard in Christus Jezus, onze Heer (Romeinen 8);

· God heeft zich niet afgekeerd van de natuurlijke nazaten van Abraham. Integendeel de dag komt, dat ook zij tot erkenning van de waarheid komen. Het ware Israël zijn hen die net als Abraham geloven. De gelovigen uit de heidenen worden geënt op deze edele olijfboom, maar de nu vanwege hun ongeloof afgehakte takken zullen nadat zij tot geloof gekomen zijn weer geënt worden. Dus laten wij gelovigen uit de heidenen niet neerkijken op de nog ongelovige kinderen van Abraham (Romeinen 9,10,11);

· Laten we ons ter beschikking stellen van de dienst aan God. Met de ons gegeven gaven (Romeinen 12);

· Laten we de van God gegeven overheid respecteren, zolang ze ons niet in gewetensnood brengt wat betreft de gehoorzaamheid aan Gods geboden (Romeinen 13);

· Laten we in de aanwezigheid van gelovigen met een eng geweten geen aanstoot geven (Romeinen 14);

· De Tenach is geschreven om ons te onderrichten dat wij door volharding en vertroosting de vervulling van al Gods beloften zullen zien (Romeinen 15);

· Een inkijkje in het netwerk van Paulus (Romeinen 16).

De brieven van de apostelen doorlezend zien we grote nadruk op de uitwerking van het lijden en sterven, de opstanding en hemelvaart van Christus. De kracht van de inwonende heilige Geest. Leefregels voor de gemeenteleden. Het inzetten van de gaven van de Geest die ons geschonken zijn. De plaats van Israël in Gods geschiedenis. Dat wij niet meer leven in het tijdperk van de Wet, maar in het tijdperk van de Geest. Onze toekomstverwachting: de opname van de gemeente, de wederkomst van Christus, de nieuwe hemel en de nieuwe aarde door verdrukkingen heen.

Tenslotte: Wat zoek ik in de kerk?

Een christocentrische preek. Dat wil zeggen: een verkondiging waarin Jezus Christus, dé (niet een) Zoon van God, de verrezen Heer centraal staat. Immers: “En de redding is door niemand anders; want er is geen andere naam onder de hemel gegeven bij de mensen waardoor wij moeten worden gered” (Handelingen 4:12).

Een duiding van de tijd waarin we leven.

Toerusting op de moeilijke tijden die we nu al meemaken en tegemoet gaan.

Onderwijzing in het leven door de Geest.

Een spreken over de christelijke hoop.

Verstaanbaar voor insiders en outsiders.

Laten we nooit vergeten: “Al wie de naam van de Heer zal aanroepen zal worden behouden. Hoe zouden ze dan iemand aanroepen in wie ze niet geloven? Hoe zouden ze geloven in iemand van wie ze nooit hebben gehoord? Hoe zouden ze horen zonder iemand die predikt (…) Het geloven is uit horen en het horen is door het woord van Christus” (Romeinen 10:13-14,17).

De volgende week hopen we verder in te gaan op de tweede en derde pijler van de christelijke gemeente: de onderlinge gemeenschap en de viering van het Avondmaal.

Een hartelijke groet aan alle lezers.

Peter Gerrets.